Ülkemizde özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında doğada kendiliğinden yetişen mantarları yeme alışkanlığı oldukça yaygındır. Bu tür mantarları yedikten sonra zehirlenerek hastanede yatmak zorunda kalan ve ölen yüzlerce kişi vardır. Zehirli ve zehirsiz mantarları birbirinden ayırt etmek çok zordur. Ancak uzmanlar tarafından mikroskobik incelemeler sonucu ayırt edilebilen mantarların bilinçsizce toplanıp yenilmesi halk sağlığı açısından önemli bir problemdir. Halkın bu konuda bilinçlendirilmesi önemlidir.

Ülkemizde mantar zehirlenmeleri önemli bir halk sağlığı sorunu olarak varlığını devam ettirmektedir. Zehirli veya yenilen mantarlar konusunda toplumsal bilincin oluşması ile mantar zehirlenmelerine bağlı ölümlerde önemli bir oranda azalma olacaktır.

Ormanlık alanlar ve kırlarda kendiliğinden yetişen mantarların yenilebilenlerini zehirlilerinden ayırt edebilmek oldukça zordur. Zehirli mantarları kolayca tanımak için pratik ayrım noktaları bulunmamaktadır.

Beslenmemizde sıkça tükettiğimiz yiyeceklerden biri olan mantarın genellikle etle aynı besleyici özellikte olduğu düşünülür. Oysa mantarın besin değeri etle aynı değildir.

            Mantarın Besin Değeri                                      Etin (dana) Besin Değeri

Su (g)…………...                  90.4                                                                        68.0

Enerji (kalori)…..                  28.0                                                                        190

Protein (g)………                  2.7                                                                          19.1

Yağ (g)………….                  0.3                                                                          12.0

Karbonhidrat (g)..                  4.4                                                                             0

Kültür mantarları dışında kesinlikle türü bilinmeyen mantarları yemeyin, bu mantarlar ÖLDÜRÜCÜDÜR.

Doğada kendiliğinden yetişen mantarların zehirli veya zehirsiz olduğunu anlamak mümkün değildir. Türü bilinmeyen zehirli mantarlar yerine kültür mantarlarını tercih etmek gerekir.

Doğada kendiliğinden yetişen mantarları yemeyiniz. Türü bilinmeyen mantarların yenilmesine bağlı olarak meydana gelen mantar zehirlenmelerinde;

Ø  Kardiyovasküler bozukluklar,

Ø  Çarpıntı,

Ø  Şuur bozuklukları,

Ø  Bulantı, Kusma,

Ø  İshal, Yüksek Ateş,

Ø  Solunum ve Dolaşım Yetersizliği görülür.

Mantar Zehirlenmelerinde Ne Yapmalıyız?

Böyle durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak gerekmektedir.  Eğer imkan varsa başvurmadan önce;

Ÿ   Hasta kusturulmalıdır (küçük dile dokunarak, tuzlu ılık su içirilerek).

Ÿ   Hasta ateşli ise alnına ve kasıklarına buz kompresi konulmalıdır.

Ÿ  Hasta baygın ya da şuursuz ise yüzüne soğuk su serpmeli. Hastayı ayıltmak için asla alkollü içki kullanılmamalıdır.

Ÿ  Zehirlenme şüphesi olan vatandaşlarımız en yakın Sağlık Kurumumuza başvurmalıdır.

Ÿ  Laboratuar incelemeleri için mide kusmuklarını muhafaza etmek gerekir. Bu tedavi için önemli olabilir.

Satın alacağınız mantarın ambalajlı olmasına, nerede üretildiğine, imal ve son kullanma tarihinin olup olmadığına bakınız.

Kulaktan dolma, yanlış, kalıplaşmış ve bilimsel değeri olmayan inanışlarla mantarları tanımaya ve yorumlamaya çalışmak çok ciddi sonuçlar doğurmaktadır.

Mantar Konusunda Doğru Bildiğimiz Yanlış İnanışlar;

-        Zehirli mantar gümüş kaşıkla kaynatılırsa kaşık kararır.

-        Sirkeli, tuzlu suda kaynatmak mantarın zehrini ortadan kaldırır.

-        Pişirilen mantarın zehri kaybolur.

-        Mantar yoğurt ile yenirse zehirlemez.

-        Kurutulmuş mantar zehirlemez.

-        Çayırda yetişen mantar zehirlemez.

-        Koparılınca mantarın rengi değişmezse zehirsizdir, iç kısım mavileşirse zehirlidir.

-        Salyangozlar zehirli mantarı yemez.

-        Ağaç üstündeki mantarları zehirlemez.  v.s gibi inanışlar yanlış inanışlar ve bilgilerdir.

DİKKAT:

¢  Doğada kendiliğinden yetişen türü bilinmeyen mantarları yemeyin, yedirmeyin. Zehirli olabilir.

¢  Güzel bir mantar yemeğinden sonra kendinizi istenmeyen bir yerde bulabilirsiniz.

www.aydinozel.com